Sovyetler Birliği döneminden kalan ve hala birçok şehrin silüetini oluşturan konutların neden genellikle 5 veya 9 katlı inşa edildiği merak konusuydu. Ukrayna Ulusal Mimarlar Birliği Üyesi Valentin Pogoriliy, bu standardın arkasındaki “insan fizyolojisi” ve “devlet stratejisi” detaylarını açıkladı.
Eski Sovyet coğrafyasında sıkça rastlanan ve tek tip mimarinin sembolü olan blokların kat sayıları tesadüfi değil. Mimar Valentin Pogoriliy’e göre, dönemin “Stalinka” (1920-30’lar) ve “Kruşçevka” (1950 sonrası) olarak bilinen yapılarında kat sınırını belirleyen temel faktörler; asansör maliyeti, insan sağlığı ve şehir planlama kurallarıydı.
Neden 5 Kat? “Nefes Kesilme Sınırı”
İkinci Dünya Savaşı sonrası konut açığını kapatmak için hızla üretilen “Kruşçevka” tipi binaların 5 katlı olmasının en pratik nedeni asansör zorunluluğuydu.
15 Metre Kuralı: Dönemin devlet standartları, asansörsüz bir binada insanın rahatça çıkabileceği maksimum yüksekliği yaklaşık 14-15 metre (5 kat) olarak belirlemişti.
Fiziksel Kapasite: Yapılan bilimsel analizlere göre; ortalama bir insan 4. kata kadar rahat çıkabiliyor, 5. katta zorlanma başlıyor, ancak 6. ve üzerindeki katlara merdivenle çıkmak ciddi bir efor gerektiriyordu. Bu nedenle asansör maliyetinden kaçınmak için binalar 5 katta sınırlandırıldı.
Neden 9 Kat? “Mavi Hat ve Teknoloji”
1960 ve 70’lerde teknolojinin gelişmesi ve vinçlerin devreye girmesiyle 9 katlı binalar yaygınlaştı.
Mavi Hat Sınırı: Şehir planlamasında “Mavi Hat” olarak adlandırılan ve bölgedeki maksimum yapı yüksekliğini belirleyen sınırlar, 9 katlı binaların inşasına izin verdi.
Asansör Devreye Girdi: 9 katlı binalarda asansör standart hale geldi. Sovyet mühendisliğinin sağlamlığı sayesinde, bazı 5 katlı binaların temelleri bile teorik olarak 9 katı taşıyacak güçte atılmıştı.
Uzman Tavsiyesi: “5 Katlı Bina Daha Avantajlı”
Günümüz koşullarında hangi binanın daha yaşanabilir olduğu sorusuna ise Mimar Pogoriliy şaşırtıcı bir yanıt veriyor. Modern projelerde maliyet odaklı yaklaşımların güvenlik paylarını azalttığını belirten mimar, 5 katlı binaları daha avantajlı buluyor. Bunun nedeni ise asansör riski. 9 katlı binalarda asansörün bozulması, elektrik kesintisi veya bakım süreçleri; yaşam kalitesini doğrudan düşürüyor. Tek asansörlü binalarda bu durum, zamanın yüzde 10’unda “asansörsüz kalmak” anlamına gelebiliyor.
Kaynak: HABER MERKEZİ
ŞOK, 11 Şubat itibarıyla raflardaki yerini alan yeni aktüel ürünler kataloğunu duyurdu. 24 Şubat 2026’ya kadar geçerli olacak listede; dünyaca ünlü kahve makinesi Nespresso, kişisel bakım ürünleri ve beyaz eşya fırsatları dikkat çekiyor. Şubat ayının ortasına gelirken ŞOK Marketler, Sevgililer Günü konseptiyle birleştirdiği teknoloji ve ev tekstili ağırlıklı kataloğunu müşterilerine sundu. Özellikle evde barista kalitesinde […]
Türkiye genelinde sıcaklıkların düşüşe geçmesiyle birlikte gözler yeniden İstanbul’a çevrildi. Meteoroloji Uzmanı Orhan Şen, 16-18 Şubat tarihleri arasında batı bölgelerini etkileyecek yeni soğuk hava dalgasını işaret ederek, İstanbul için kritik “5 derece” uyarısında bulundu. Bahar havasını andıran günlerin ardından Türkiye, yeni bir yağışlı ve soğuk hava sisteminin etkisi altına girmeye hazırlanıyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) […]
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), 12 Şubat Perşembe günü itibarıyla yurt genelinde etkili olacak kuvvetli yağış sistemi nedeniyle uyarıda bulundu. Ege ve Akdeniz’de metrekareye 100 kilogram yağış, iç bölgelerde ise hızı 80 km’yi bulan fırtına bekleniyor. Muğla’nın iki ilçesinde eğitime ara verildi. Türkiye genelinde hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesine rağmen, yeni gelen yağışlı sistem 81 […]
Kış aylarında yüksek gelen doğalgaz faturalarına rağmen ısınamama sorunu yaşayanlar için uzmanlardan “saç kurutma makinesi” önerisi geldi. Isıtma sistemleri üzerine uzmanlaşmış “Best Heating” raporuna göre; radyatör aralarında biriken tozlar görünmez bir yalıtım tabakası oluşturarak ısı akışını engelliyor. Kombinin derecesini yükseltmenize rağmen odalarınız istenilen sıcaklığa ulaşmıyorsa, sorunun kaynağı radyatörlerin (peteklerin) içindeki hava kanallarının tıkanması olabilir. Enerji […]
Kanada merkezli Quebec Kalp ve Akciğer Enstitüsü ile Laval Üniversitesi tarafından yürütülen ortak çalışma, ortam sıcaklığının metabolizma üzerindeki şaşırtıcı etkisini kanıtladı. Araştırma sonuçlarına göre; yatak odası sıcaklığını 19 dereceye sabitlemek, vücuttaki “iyi yağ” hücrelerini aktive ederek uyurken bile kalori yakımını artırıyor. Kilo kontrolü ve metabolizma hızı üzerine yapılan çalışmalara bir yenisi eklendi. Geleneksel diyet ve […]
Otomotiv pazarında elektrikli dönüşüm hızlanırken, artan kur ve maliyetlere rağmen 2 milyon TL bandının altında kalmayı başaran modeller, tüketicinin radarında. Yerli gururumuz Togg’un giriş seviyesi versiyonundan, Çinli devlerin fiyat/performans canavarlarına kadar işte güncel liste. Türkiye otomotiv pazarında rekabet kızıştı. Özellikle Çinli markaların Türkiye’de üretim kararları ve Avrupa menşeli markaların “uygun fiyatlı elektrikli” (e-C3, Renault 5 […]
