Türkiye’de milyonlarca vatandaşı ilgilendiren emekli aylığı hesaplama sistemindeki yapısal dengesizlikler, uzmanların gündemindeki yerini koruyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun tarafından 26 Ocak 2026 tarihinde yapılan açıklamada, mevcut sistemin “daha çok çalışıp, daha fazla prim ödeyenin” aleyhine işlediği belirtildi. Erdursun, çalışma hayatında uzun süre kalan ve prim gün sayısı yüksek olan vatandaşların, daha az prim ödeyenlere kıyasla daha düşük aylık alabildiğini belirterek, tüm maaşların yeniden hesaplanması (intibak) çağrısında bulundu.
Sistemin temel mantığı olan “prim-kazanç” dengesinin bozulduğuna dikkat çeken Erdursun, somut verilerle mevcut durumu analiz etti. Verilen örneğe göre; 2000 yılı öncesinde asgari ücretle çalışıp sadece 3600 gün primle emekli olan bir vatandaş bugün yaklaşık 28 bin TL aylık alabilirken, çalışma hayatına 2000 sonrasında da devam eden ve prim gün sayısını 9 binin üzerine çıkaran sigortalıların maaşı 20-22 bin TL bandında kalabiliyor. Bu tablo, 2008 sonrası dönemde çalışılan her günün emekli aylığına katkı sağlamak yerine düşüşe neden olabildiği paradoksunu ortaya koyuyor.
Maaş Hesaplamasında Kırılma Yaratan Dönemler
Emeklilik sistemindeki bu makasın açılmasının temel nedeni olarak 2000 ve 2008 yıllarında yapılan yasal düzenlemeler gösteriliyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı mevzuatında o dönem yapılan değişikliklerle “Aylık Bağlama Oranları” ve “Güncelleme Katsayıları”nın düşürülmesi, uzun vadeli sigortalılığın getirisini azalttı.
Erdursun’un analizine göre, 2019 yılında devreye alınan “en düşük emekli aylığı tamamlama” uygulaması, alt gelir grubunu korusa da, prim ödeme motivasyonunu zayıflatan bir etki yarattı. Uzmanlar, sorunun çözümü için taban aylık artışından ziyade; prim günü, sigortalılık süresi ve prime esas kazancı dikkate alan kapsamlı bir İntibak Yasası‘nın çıkarılmasını ve maaş bağlama sisteminin “taban aylık + güçlü prim etkisi” modeliyle revize edilmesini öneriyor.
Merkez Bankası’nın sıkı para politikası adımları ve piyasadaki likidite dengeleri, bankaların mevduat faiz oranlarını yeniden güncellemesine neden oldu. Bankacılık sektöründe 32 günlük vadeli mevduat faiz oranları %44 seviyelerine kadar yükseldi. Tasarruflarını vadeli hesapta değerlendirmek isteyen vatandaşlar için “Hoş Geldin” faizleri ve dijital bankacılık kampanyaları, aylık kazanç tablosunu değiştirdi. ZİRVEDE DİJİTAL BANKALAR VAR Bankaların şubesiz bankacılık […]
Döviz kurlarındaki yukarı yönlü hareket ve ithal hurda fiyatlarındaki artış, inşaatın temel maliyet kalemini vurdu. Demir-çelik üreticileri 12 Şubat sabahı listeleri güncelledi. Gelen son zamla birlikte İstanbul, Ankara ve İzmir’de inşaat demirinin ton fiyatı yeni bir eşiği aştı. İnşaat sektörünün gözü kulağı emtia piyasalarındaydı. Beklenen oldu ve enerji maliyetleri ile kur baskısı, demir fiyatlarına ton […]
Geçtiğimiz yıl %130 kazandıran gümüşte tansiyon düşmüyor. JP Morgan, sanayi talebi ve siyasi belirsizliklerle 2026 ortalamasının 81 dolara ulaşabileceğini öngördü. Ancak Fed ve Trump faktörü “oynaklık” riskini masada tutuyor. Piyasalarda “fakirin altını” olarak bilinen ancak 2025 performansıyla altını dahi kıskandıran gümüş için Wall Street devi JP Morgan’dan ses getirecek bir rapor geldi. Banka, gümüşün 2026 […]
Perakende zinciri A101, mağazalarındaki yoğunluğa alternatif olarak geliştirdiği “İnternete Özel Aldın Aldın” kataloğunu yayınladı. 12 Şubat itibarıyla a101.com.tr üzerinden satışa sunulan ürünler arasında tam otomatik kahve makineleri, nostaljik pikaplar ve dünyaca ünlü giyim markaları dikkat çekiyor. Türkiye’nin 81 ilinde faaliyet gösteren A101, e-ticaret kanalını güçlendirmeye devam ediyor. Fiziksel mağazalarda bulunmayan teknolojik ve lüks tüketim ürünlerini […]
Devlet destekli e-ticaret platformu PttAVM.com, enflasyonla mücadele kapsamında Tarım Kredi Kooperatif Market ürünleri için özel bir satış kategorisi açtı. Fiziksel mağazalarda yaşanan yoğunluğa alternatif olarak geliştirilen sistemle; ayçiçek yağı, şeker, un ve bakliyat gibi temel gıda ürünleri, PTT Kargo güvencesiyle doğrudan vatandaşın kapısına teslim ediliyor. Gıda enflasyonuyla mücadele ve piyasa regülasyonu amacıyla faaliyet gösteren Tarım […]
SGK çalışma hayatında belirli bir yaşa gelmesine rağmen 7000 veya 9000 prim gününü tamamlayamayan sigortalılar için “Yaştan Emeklilik” formülünü işletiyor. Mevzuata göre, işe giriş tarihine bağlı olarak 3600 (10 yıl) veya 4500 (12.5 yıl) prim günüyle emekli olmak mümkün. Türkiye’de emeklilik sistemi, genellikle uzun vadeli sigortalılık ve yüksek prim gün sayısı üzerine kuruludur. SGK, sağlık […]
